Κυριακή, 25 Ιούνιος 2017 11:42

Οι Κεφαλονίτες που πολέμησαν στην Ελληνική Επανάσταση !

Βασίλειος Ορκουλάτος. Ο πρώτος ιστορικά καταγεγραμένος νεκρός του αγώνα στις μάχες της Πάτρας, ο οποίος υπηρετούσε ως ναύτης στο πλοίο του καπετάνιου Διονυσίου Φωκά – Πετράτου ήταν…….. ΚΕΦΑΛΟΝΙΤΗΣ. Ορφανός Παναγής. Ο πρώτος Έλληνας φρούραρχος της ελεύθερης Μονεμβασίας ήταν………ΚΕΦΑΛΟΝΙΤΗΣ.

 

Αλλά ας πάρουμε την ιστορία από την αρχή. Στις 20 Μαρτίου 1821 ουσιαστικά ξεκίνησε η Ελληνική Επανάσταση με την ύψωση των επαναστατικών σημαιών στην Μάνη, και κλιμάκωση των γεγονότων τις αμέσως επόμενες μέρες, στις περιοχές Καλαμάτας, Πατρών, Καλαβρύτων και Μονής Αγίας Λαύρας. Παρά την απαγόρευση των Άγγλων κάθε κίνησης συμπαράστασης γενικά από τους Επτανήσιους προς τους Έλληνες, με ποινή φυλάκισης, εξορίας, δήμευσης περιουσίας, τα μηνύματα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού βρήκαν σίγουρους αποδέκτες τους Κεφαλονίτες. Σε πολλές φάσεις του αγώνα η συμμετοχή των Κεφαλλήνων και των Ιθακησίων ήταν ιδιαίτερα σημαντική και μπορούμε να πούμε ….λησμονημένη από την επίσημη ιστορία.

Πολύ πριν από την έναρξη του αγώνα, στο νησί είχε συγκροτηθεί και δρούσε Εφορεία της Φιλικής Εταιρείας, η οποία είχε επαφή με την αντίστοιχη της Αχαϊας. Τα ονόματα πολλά …… ο αρχιεπίσκοπος Κεφαλονιάς Αγαθάγγελος Τυπάλδος – Κοζάκης, Μαρίνος, Κων/νος και Ανδρέας Μεταξάς, Γεράσιμος Φωκάς, Δημήτριος Κοργιαλένιας, Ιωάννης Φορέστης, Δανιήλ και Ευάγγελος Πανάς, Αναστάσιος Φωκάς, Δημήτριος Δελαδέτσιμας……Αλλά και μεγάλος αριθμός Κεφαλλήνων της διασποράς άνηκαν στην Μυστική αυτή Οργάνωση…..Γενικά οι Κεφαλονίτες στην Φιλική Εταιρεία είχαν το παρατσούκλι « Οι πολλοί».

Στις 21 Μαρτίου ξεσηκώθηκε η Πάτρα. Οι κάτοικοι με τα ένοπλα σώματα των οπλαρχηγών, μετά από σύντομες μάχες ανάγκασαν τους Τούρκους να κλεισθούν στο φρούριο της πόλης και τους πολιόρκησαν. Στις μάχες αυτές αναφέρονται οι: Αναστάστιος Γκεντιλίνης, Δημήτριος Γερολυμάτος, Ευάγγελος Λιβαδάς, Νικόλαος Γερακάρης. Ο πρώτος ιστορικά καταγεγραμένος νεκρός του αγώνα, όπως αναφέραμε, είναι ο Βασίλης Ορκουλάτος, ο οποίος υπηρετούσε ως ναύτης στο πλοίο του Διονυσίου Φωκά – Πετράτου, που βρισκόταν στο λιμάνι της Πάτρας, μεταφέροντας πολεμοφόδια και προμήθειες στους επανασταστημένους Έλληνες
.
Το πρώτο τακτικό σώμα που συμμετείχε στον αγώνα, επανδρωμένο κατά τα 2/3 από Κεφαλονίτες, αποβιβάσθηκε στην Πελοπόννησο τον Απρίλιο του 1821, κατόπιν πρόσκλησης του Παλαιών Πατρών Γερμανού. Με επιστολή που έστειλε στον Ανδρέα Μεταξά, κάλεσε τους “Μεγάθυμους Κεφαλονίτες” όπως ο ίδιος τους έγραφε, έχοντας γνώση του Ομηρικού Λόγου να πάρουν τα όπλα και να περάσουν στην Ηλεία. Το ένοπλο αυτό τμήμα ξεκίνησε με πλοίο από την Κεφαλονιά, χάρη στην παραπλάνηση των Άγγλων, από τον άξιο ιεράρχη Αγαθάγγελο Τυπάλδο – Κοζάκη. Με επικεφαλής τους Ευάγγελο Πανά, Κων/νο και Ανδρέα Μεταξά πολέμησε και νίκησε στην Μάχη του Λάλα (9-13 Ιουνίου 1821), σε μια περιοχή της Ηλέιας όπου κατοικούσαν Τούρκοι και Αλβανοί ιππείς, γνωστοί για τις πολεμικές τους αρετές.
Στην ατυχή μάχη του Πέτα (Ιούλιος 1822) συμμετείχε σώμα 200 περίπου Κεφαλονιτών υπό τον Σπυρίδωνα Πανά.
Ακολουθούν ονόματα Κεφαλληνίων & Θιακών που συμμετείχαν στον αγώνα, με χρονολογική, κατά τον δυνατόν, προσέγγιση και όχι με αλφαβητική σειρά.

Φωκάς Γεράσιμος . Συμμετοχή στην Φιλική εταιρεία στο Νησί. Μετέφερε με το πλοίο του στην Κυλλήνη, το εκστρατευτικό σώμα των αδελφών Μεταξά. Πήρε μέρος στη μάχη του Λάλα. Επίσης αναφέρεται στο πλάι του Γκούρα στην Αθήνα τον Ιούνιο και Ιούλιο 1826, στην αντίσταση κατά του Κιουταχή.

Ευμορφόπουλος Διονύσιος. Ιθακήσιος. Έμπιστος συνεργάτης του Αλ. Υψηλάντη. Επίλεκτο μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Στάλθηκε στη Μάνη στον Πετρόμπεη σαν σύνδεσμος με την Φιλική Εταιρεία. Με τμήμα Κεφαλλήνων και Ιθακήσιων μαχητών βοήθησε τον Κολοκοτρώνη στην άλωση της Τριπολιτσάς, συμμετείχε στο πολεμικό συμβούλιο στους Μύλους και πήρε μέρος μαζί με τον Ανδρέα Μεταξά στη μάχη των Δερβενακίων 26-28 Ιουλίου 1822, όπου καταστράφηκε ο στρατός του Δράμαλη. Επίσης με το επίλεκτο τμήμα του, ενίσχυσε στον Μαραθώνα τον Γκούρα που αγωνιζόταν κατά του Ομέρ πασά της Καρύστου και συνεισέφερε στην καταστροφή του, στις 5 & 6 Ιουλίου 1824. Τον Ιούνιο και Ιούλιο 1826 προέβαλε αντίσταση κατά του Κιουταχή στην Αθήνα.

Δημήτριος Τυπάλδος – Χαριτάτος. Σπούδασε ιατρική στο Παρίσι. Στον ξεσηκωμό πήγε στην Πελοπόννησο και δημιούργησε με δικά του έξοδα, ένα τμήμα οπλιτών εκατο περίπου ατόμων, το οποίο ήταν ουσιαστικά , το πρώτο ιατρικό τμήμα του Ελληνικού Στρατού. Συμμετείχε υπό τον Κολοκοτρώνη στην πολιορκία και κατάληψη της Τριπολιτσάς.Υπάρχουν αναφορές για συμμετοχές του σε Πάτρα, Κόρινθο, Μεσολόγγι. Ο Δημήτριος Υψηλάντης τον όρισε ως αρχίατρο με τον βαθμό του Χιλίαρχου.

Ραζής Χρύσανθος. Με την έναρξη των μαχών ακολούθησε τον Υψηλάντη στην πολιορκία της Τριπολιτσάς και συμμετείχε στις μάχες στα Τρίκορφα. Υπηρέτησε υπό τους οπλαρχηγούς Πανουργιά και Διοβουνιώτη.

Παρασκευάς Κουρκουμέλης. Από τη Λειβαθώ. Πολέμησε στο Χάνι της Γραβιάς. Έγινε Λοχίας του τακτικού Στρατού. Μπήκε από τους πρώτους στην Ακρόπολη μαζί με τον Φαβιέρο.

Γεώργιος Πανάς. Συμμετείχε στην μάχη του Λάλα , όπου τραυματίζεται και πεθαίνει.

Αθανάσιος Χέλμης. Συμμετείχε στην μάχη του Λάλα και στις μάχες της Κορίνθου το 1825 , επικεφαλής 50 πυροβολητών.

Ζαχαρής Ματαράγκας. Συμμετείχε στις μάχες στο Λάλα αλλά και σε άλλα σημεία της επαναστατημένης Πελοποννήσου. Λέγεται ότι σε μια μάχη , έσωσε την ζωή του Ανδρέα Μεταξά. Φιλικά προσκείμενος στον Καποδίστρια, διορίσθηκε πρώτος έπαρχος Πάρου.

Αναστάσιος και Νικόλαος Ματαράγκας. Έπεσαν ηρωϊκά μαχόμενοι στις μάχες του Λάλα.

Γεράσιμος Ματαράγκας. Συμμετείχε σε μάχες του αγώνα και τιμήθηκε από την Ελληνική Πολιτεία με τον βαθμό του Λοχαγού.

Γεράσιμος Μουσούρης. Πλοίαρχος από τις Μηνιές. Πούλησε το πλοίο του, στρατολόγησε 40 Κεφαλονίτες και πέρασε στην Ρούμελη , όπου πολέμησε μαζί με τον Οδυσσέα Ανδρούτσο.

Χοϊδάς Δημήτριος. Πατέρας του Ρόκου Χοϊδα. Αιχμαλωτίστηκε στη μάχη του Δραγατσανίου, φυλακίστηκε 2 χρόνια στην Κωνσταντινούπολη, πολέμησε στην Κόρινθο και Αθήνα.

Πανάς Ηλίας. Συμμετείχε στην Φιλική εταιρεία στο Νησί. Το 1823 η επαναστατική κυβέρνηση, του ανέθεσε μαζί με τον Ευάγγελο Ποταμιάνο τη φύλαξη του Ναυπλίου. Επίσης πήρε μέρος στην πολιορκία του Νεοκάστρου στις 7 Αυγούστου 1821 και στις συμπλοκές έξω από το πολιορκούμενο από τους Τούρκους Μεσολόγγι, μαζί με το Γεράσιμο Μουσούρη.

Γεώργιος Τυπάλδος Κοζάκης. Αναφέρεται ως επικεφαλής τμήματος Επτανησιών στην πολιορκία του Νεόκαστρου.

Σπυρίδων Αμπατιέλος. Πήρε μέρος στην πολιορκία και παράδοση της Μονεμβασίας 23 Ιουνίου 1821 και του Νεοκάστρου 7 Αυγούστου 1821. Επίσης συμμετείχε στην πολιορκία της Ακρόπολης.

Ορφανός Διονύσιος. Ηγήθηκε μαζί με τον Γεώργιο Τυπάλδο-Κοζάκη, τον Ευαγ. Πανά και τον Σπύρο Αμπατιέλο, στρατιωτικού τμήματος από Κεφαλλονίτες και άλλους, και πήρε μέρος στην πολιορκία και παράδοση της Μονεμβασίας στις 23 Ιουνίου 1821 και του Νεοκάστρου 7 Αυγούστου 1821.

Ορφανός Παναγής. Ήταν ο πρώτος Έλληνας φρούραρχος της Μονεμβασίας.

Δρακόπουλος Κάρολος. Ήταν γραμματέας του Αγγλικού προξενείου και αμέσως μετά την κήρυξη της Επανάστασης κατετάγει στο σώμα που πολέμησε στο Λάλα της Πελοποννήσου. Εν συνεχεία αναφέρεται επικεφαλής σώματος ενόπλων προερχόμενων από την Δυτική Ελλάδα , που δημιούργησε με δικά του χρήματα και συμμετείχε σε μάχες κοντά στο Μεσολόγγι, κατά την διάρκεια της πρώτης του πολιορκίας.

Ευστάθιος Ματαράγκας. Αναφέρεται στις πρώτες μάχες μετά την αποβίβαση του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο. Λέγεται μάλιστα , ότι συνελήφθη από στρατιώτες του Αιγύπτιου Πασά και κρεμάστηκε σε ιστό πλοίου του.

Κυπαρίσσης Σπυρίδων. Ιθακήσιος. Ορίσθηκε εκπρόσωπος της Ιθάκης στην συνέλευση των Επτανησίων αγωνιστών στο Ναύπλιο στις 23 Ιουνίου 1826, για την συγκρότηση του Επτανησιακού Στρατιωτικού Σώματος.

Βαλιάνος Θεόδωρος. Κεφαλλονίτης γεννημένος στη Ρωσία. Λοχαγός του Ρωσικού στρατού και αγωνιστής στην Ελληνική επανάσταση. Συμμετείχε σαν εκπρόσωπος της Κεφαλονιάς στην συνέλευση των Επτανησίων αγωνιστών στο Ναύπλιο στις 23 Ιουνίου 1826, για την συγκρότηση του Επτανησιακού Στρατιωτικού Σώματος.

Βούρβαχης Διονύσιος. Ήταν συνταγματάρχης του ναπολεόντειου γαλλικού στρατού. Το 1826 ήρθε στην Ελλάδα και δημιούργησε σώμα εθελοντών. Τάχθηκε με τον Καραϊσκάκη και στην μάχη του Καματερού πιάστηκε αιχμάλωτος. Ο Κιουταχής τον αποκεφάλισε και έστειλε το κεφάλι του στον Σουλτάνο.

Κοντόπουλος Παρασκευάς. Από τα Φαρακλάτα. Πήρε μέρος στις μάχες του Χαϊδαρίου στις 5, 8 και 9 Αυγούστου 1826, κατά του Κιουταχή, με το Επτανησιακό σώμα. Κατόρθωσε να σκοτώσει το σημαιοφόρο του Κιουταχή και να του πάρει τη σημαία, πράξη για την οποία επαινέθηκε από τον Καραϊσκάκη και τον Φαβιέρο. Σκοτώθηκε στην περιοχή της Πλάκας (κάτω από την Ακρόπολη) σε μάχη.

Δρακόπουλος Μενέλαος. Πήρε μέρος στις μάχες του Χαϊδαρίου στις 5, 8 και 9 Αυγούστου 1826, κατά του Κιουταχή, με το Επτανησιακό σώμα. Συμμετείχε στην πολιορκία της Ακρόπολης. Σκοτώθηκε στο Καματερό Αττικής σε μάχη με τους Τούρκους.

Δρακόπουλος Χαράλαμπος & Σπυρίδων. Σκοτώθηκαν στην καταστροφή στο Φάληρο τον Απρίλιο του 1827.

Ιγγλέσης Χαράλαμπος. Διοικητής στρατιωτικού τμήματος έλαβε μέρος σε μάχες γύρω από την Ακρόπολη. Στις 25 Ιανουαρίου 1827 μετά από σφοδρή μάχη στην περιοχή του Πειραιά κατόρθωσε να καταλάβει την Καστέλα. Σκοτώθηκε στην καταστροφή στο Φάληρο.

Συνοδινός Στέλιος. Πήρε μέρος στις μάχες του Χαϊδαρίου στις 5, 8 και 9 Αυγούστου 1826, κατά του Κιουταχή, με το Επτανησιακό σώμα.

Λελούδας Δημήτριος. Ιθακήσιος. Συγκρούσθηκε με τις δυνάμεις του Κιουταχή στη Φαληρική αλυκή. Σκοτώθηκε κατά την συμμετοχή του στην φρουρά της Ακρόπολης.

Παπαδάτος Ζήσιμος. Λοχίας του τακτικού Στρατού. Μπήκε μαζί με τον Φαβιέρο από τους πρώτους στην Ακρόπολη.

Κόκκινος Γεράσιμος. Πήρε μέρος τον Δεκέμβριο 1827 στην ανακατάληψη του Βασιλαδίου και τον Απρίλιο 1828 στις επιχειρήσεις του Αιτωλικού.

Αφήνω τέλος μια αναφορά, στην γνωστή οικογένεια Ραζη- κότσικα.
Αθανάσιος Ραζη- κότσικας. Γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1798 και ήταν γόνος της Κεφαλλονίτικης οικογένειας των Ραζήδων, που είχε εγκατασταθεί στο Μεσολόγγι στις αρχές του 16ου ή του 17ου αι. Τέταρτος γιος του Αναστασίου Ραζή. Στις 20 Μαΐου 1821 πρωτοστάτησε με άλλους προκρίτους της πόλης, στην ύψωση της επαναστατικής σημαίας στο Μεσολόγγι και ορίστηκε από τη φρουρά των ενόπλων Μεσολογγιτών αρχηγός των «εντόπιων αρμάτων», με τον αδερφό του Γιαννάκη ως υπαρχηγό του. Πολέμησε στο Πέτα, στο Μακρυνόρος και αλλού. Επιμελήθηκε την οχύρωση του Μεσολογγίου. Ήταν επικεφαλής μιας φάλαγγας κατά την ιστορική έξοδο τον Απρίλιο του 1826 και έπεσε ηρωϊκα μαχόμενος.

Γιαννάκης Ραζή – Κότσικας. Πήρε μέρος σε πολλές μάχες στην Δυτική Ελλάδα. Υπαρχηγός των Μεσολλογιτών κατά την έξοδο, κατόρθωσε να διασπάσει τον κλοιό των Τουρκοαιγυπτίων. Του προτάθηκε να γίνει υπασπιστής του Όθωνα, αλλά αρνήθηκε.

Σε άλλη ανάρτηση θα δούμε πόσοι Κεφαλονίτες μνημονεύονται στα χρόνια του Καποδίστρια στο Ναύπλιο………………


του Ορέστη Καππάτου