Τετάρτη, 17 Ιανουάριος 2018 09:13

Οι οικισμοί της Κεφαλονιάς από το έτος 1678 μέχρι σήμερα

Ο ιστορικός Νίκος Γ. Μοσχονάς, μελέτησε και επεξεργάστηκε τον φοροδοτικό πίνακα του 1678 που σώζεται στα Κρατικά Αρχεία της Βενετίας . Σε αυτόν τον πίνακα φαίνονται οι οικισμοί και τα μοναστήρια της Κεφαλονιάς, καθώς και το αντίστοιχο ποσό που κατέβαλαν ως ετήσιο φόρο. Σε αυτόν τον πίνακα καταγράφονται 170 οικισμοί, κατανεμημένοι σε περιφέρεις όπως παρακάτω:

 

Παλική 27 (Κατωή, Μεσοχώρια, Ανωή Αθέρας), Θηνιά 10, Πύλαρος 15, Έρισος 15, Σάμη 12, Πυργί 7, Αράκλι 12, Κορωνοί 23 (Κορωνοί, Βάλτες, Σκάλα, Ελιός), Εικοσιμία 7, Ομαλά 5, Ταλαμιές 4, Ποταμιανά 8, Λειβαθώ 25 (Λειβαθώ, Κρανιά, Αργοστόλι).

Ο Νίκος Μοσχονάς χώρισε τους οικισμούς σε τέσσερις ομάδες:
Α) Οικισμοί παλιότεροι του 17ου αιώνα που σώζονται μέχρι σήμερα.
Β) Οικισμοί παλιότεροι του 17ου αιώνα που δεν σώζονται σήμερα, αρκετών όμως τα ονόματα διατηρούνται ως τοπωνύμια. 
Γ) Οικισμοί που αναφέρονται για πρώτη φορά το 17ο αιώνα και εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι σήμερα.
Δ) Οικισμοί που αναφέρονται για πρώτη φορά το 17ο αιώνα αλλά δεν σώζονται μέχρι σήμερα.

1η Ομάδα. Οικισμοί παλιότεροι του 17ου αιώνα που σώζονται μέχρι σήμερα. Συνολικά 96 οικισμοί.

Παλική 21 οικισμοί: Ληξούρι, Μιχαλιτσάτα, Ιλλάροι (Σουλλάροι), Μαντζαβινάτα, Βουνί, Χαβριάτα, Χαβδάτα, Μαντουκάτα – Φαβατάτα, Μονοπολάτα, Καμιναράτα, Λουκεράτα, Άγιος Δημήτριος, Κουβαλάτα, Βλυχάτα, Σκινιάς, Δεματορά, Ρίφι, Αγία Θέκλη, Βόμβυκες, Κοντογενάδα, Αθέρας. 
Θηνιά 6 οικισμοί: Ζόλα, Απάνου Αγκόνας, Κάτου Αγκόνας, Νύφι, Πετρικάτα, Καρδακάτα.
Πύλαρος 6 οικισμοί: Μακρυώτικα, Ανωμεριά, Διβαράτα, Λογαράτα, Φερεντινάτα, Χαμόλακκος.
Έρισος 9 οικισμοί: Πατρικάτα, Κομιτάτα, Καρυά, Βαρύ, Πλαγιά, Μεσοβούνια, Βασιλικάδες, Κουλούμοι, Κοθριάς. 
Σάμη 6 οικισμοί: Βλαχάτα, Πουλάτα, Χαλιωτάτα, Γριζάτα, Καταποδάτα, Κουλουράτα.
Πυργί 3 οικισμοί: Τσακαρισιάνου (Τσακαρισιάνος), Σοφάτα(Σοφός), Κατάρραχο.
Αράκλι 2 οικισμοί: Ανδριολάτα, Καπανδρίτι.
Κορωνοί 12 οικισμοί: Κορνέλλου, Ασπρογέρακας, Σκάλα, Κατελιός, Άγιος Γεώργιος, Μαρκόπουλο, Θηράμονα, Μαυράτα, Κολαϊτη, Χιονάτα, Ατσουπάδες, Πλατειές.
Εικοσιμία 3 οικισμοί: Σιμωτάτα, Βλαχάτα, Ποριαράτα. 
Ομαλά 3 οικισμοί: Μιχάτα, Βαλσαμάτα, Φραγκάτα.
Ταλαμιές (Σταλαμιές ή Θαλαμιές) 2 οικισμοί: Τρωϊανάτα, Μοντεσάτα σημερινά Δεμουτσαντάτα.
Ποταμιάνα 5 οικισμοί: Φαρακλάτα, Διλινάτα, Ραζάτα, Προκοπάτα, Κουρουκλάτα.
Λειβαθώ 18 οικισμοί: Σπήλια, Κιντιλιές (σημερινά Χελμάτα), Μηνιές, Λακύθρα, Σκλαβάτα (σημερινά Ντομάτα), Καλλιγάτα, Κουρκουμελάτα, Μεταξάτα, Κεραμιές, Κοριάνα, Σπαρτιά, Κλείσματα, Απάνου Πεσάδα (σημερινά Κουντουράτα), Κάτου Πεσάδα, Καραβάδος, Περατάτα, Τραυλιάτα, Φρούριο Αγίου Γεωργίου και Προάστιο (σημερινό Κάστρο).

2η Ομάδα. Οικισμοί παλιότεροι του 17ου αιώνα που δεν σώζονται σήμερα, αρκετών όμως τα ονόματα διατηρούνται ως τοπωνύμια. Συνολικά 29 οικισμοί. 
Παλική 3 οικισμοί: Ερνικάτα, Βλαχοβούνι, Κρίκελου.
Πύλαρος 4 οικισμοί: Θέματα, Μεγαλογενάτα, Μαρκετάτα, Γουλελάτα.
Έρισος 2 οικισμοί: Φρούριο Άσου, Βανδωράτα.
Σάμη 4 οικισμοί: Λιβαθηνάτα, Αλεβράτα, Πατεράτα, Στανάτα. 
Πυργί 1 οικισμός: Βλαχοχώρι. 
Αράκλι 8 οικισμοί: Μοναστήρι, Αναφραγιά (σήμερα Αφραγιά), Δαφνάτα, Παλιορόγγια, Δημησιανάτα, Μαυρικάτα, Αμπελάτα (Αμπελάς), Σολομάτα.
Εικοσιμία 1 οικισμός: Τζιφάτα.
Ομαλά 2 οικισμοί: Περβολισιανάτα, Χαρτουλιαράτα. 
Ποταμιάνα 1 οικισμός: Μεσσαράτα.
Λειβαθώ 1 οικισμός: Φραντζάτα.

3η Ομάδα. Οικισμοί που αναφέρονται για πρώτη φορά το 17ο αιώνα και εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι σήμερα. Συνολικά 27 οικισμοί. 
Παλική 2 οικισμοί: Δελλαπορτάτα, Καλάτα.
Θηνιά 3 οικισμοί: Κάτου Πετρικάτα, Ρίζα, Κοντογουράτα. 
Πύλαρος 5 οικισμοί: Βασιλοπουλάτα, Μπεκατωράτα, Λεκατσάτα, Απάνου Ραφτοπουλάτα, Κάτου Ραφτοπουλάτα. 
Έρισος 3 οικισμοί: Προάστιο Άσου, (Άσος), Κοκολάτα, Πύργος.
Πυργί 2 οικισμοί: Χαράκτι, Διγαλέτο.
Κορωνιοί 3 οικισμοί: Πάστρα, Αργίνια, Βαλεριάνος. 
Εικοσιμία 2 οικισμοί: Λουρδάτα, Μουσάτα. 
Ταλαμιές 1 οικισμός. Μιτακάτα.
Ποταμιάνα 2 οικισμοί: Δαυγάτα, Φάρσα.
Λειβαθώ 4 οικισμοί: Αργοστόλι, Σαρλάτα, Σβορωνάτα, Δοριζάτα.

4η Ομάδα: Οικισμοί που αναφέρονται για πρώτη φορά το 17ο αιώνα αλλά δεν σώζονται μέχρι σήμερα. Συνολικά 18 οικισμοί.
Παλική 1 οικισμός: Νιοχώρι, που περιλαμβανόταν στα Μεσοχώρια. 
Θηνιά 1 οικισμός: Βουτσινάτα.
Έρισος 1 οικισμός: Αγ. Λάζαρος.
Σάμη 2 οικισμοί: Λαταβινάτα, Μουζακάτα.
Πυργί 1 οικισμός: Σολδάτα.
Αράκλι 2 οικισμοί: Σκλαβάτα, Καρουσάτα.
Κορωνιοί 5 οικισμοί: Κάτου Κορωνιοί, Απάνου Κορωνιοί, Μπαβασάτα, Σαμόλι (στις Βάλτες), Θεοδωρίτσι, Παβιέλου.
Εικοσιμία 1 οικισμός: Καρουσάτα.
Ταλαμιές 1 οικισμός: Ματαραγκάτα.
Λειβαθώ 2 οικισμοί: Βελέτη, Βουτσινάτα.


Σπύρος Ματιάτος 


Πηγή: Γεωργ. Ν. Μοσχόπουλος, Ιστορία της Κεφαλονιάς, τόμ. πρώτος. 
Φωτογραφία: Η Κάτου Πεσάδα το 1931.