Παρασκευή, 24 Νοέμβριος 2017 11:28

Νικόλαος Λοβέρδος Μικελακάτος: Ο Κεφαλονίτης στρατηγός του Μέγα Ναπολέοντα.

Γεννήθηκε τον Αύγουστο του 1773 στην Κοντογεννάδα Παλικής. Πατέρας του, ήταν ο Κόμης Γεώργιος Λοβέρδος και μητέρα του η Μαρία Τσιμάρα.


Μετά την πρώτη ανατροφή στην ιδιαίτερη πατρίδα του, έφυγε για σπουδές στην Βενετία και συνέχισε στο πανεπιστήμιο της Patavia στον τομέα των μαθηματικών. Εν συνεχεία μετέβη στο Παρίσι. Στην πόλη του φωτός, εδέχθη με ενθουσιασμό τις ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης. Κατετάγη στην στρατιωτική σχολή του Valence και αποφοίτησε με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού. Εκπαιδεύθηκε ως πυροβολητής στην Grenoble και στην περιοχή της Savoie. Εντάχθηκε στην στρατιά του Ναπολέοντα, η οποία διέσχισε τις Άλπεις, με τον βαθμό του υπολοχαγού. Την 16η Απριλίου 1796 στην μάχη της Μόντενα , πληγώθηκε σοβαρά. Μετά την συνθήκη του Καμποφόρμιο , ακολούθησε τον στρατηγό Gentili στην Κέρκυρα. Στον νέο διοικητικό οργανισμό που δημιουργήθηκε, κατέλαβε την θέση του segratario in capo, του πρωτοσυμβούλου δηλαδή, της κεντρικής κυβερνήσεως στην Κέρκυρα. Τον Νοέμβριο του 1798, προβιβάσθηκε σε υποχιλίαρχο και οργάνωσε δυο λόχους Επτανησίων πυροβολητών, οι οποίοι , υπό τις διαταγές του , πολέμησαν τον ενωμένο Ρωσοτουρκικό στόλο του Ουσακώφ και υπερασπίσθηκαν το Νεόκαστρο της Κέρκυρας. Μετά την παράδοση του νησιού, ο υποχιλίαρχος Λοβέρδος, προσκλήθηκε από τον Ουσακώφ, δια επιστολής, να ενταχθεί στον Ρωσικό στρατό, κάτι όμως που ο Παλικισιάνος αξιωματικός αρνήθηκε. Αναχώρησε με τους ελληνικούς λόχους που ακολούθησαν τους Γάλλους , μετά την παράδοση της Κέρκυρας και μετέβη στην Αγκώνα. Στο στρατιωτικό σώμα του στρατηγού Dobelle, κατέλαβε την θέση του επικεφαλής του πυροβολικού. Έλαβε μέρος στην μάχη του Μαρέγκο της 14ης Ιουνίου 1800, όπου πληγώθηκε στον μηρό. Η αποδεδειγμένη αξία και οι πολεμικές αρετές του Λοβέρδου, έκαμαν τον συνταγματάρχη Gueriot να τον κρίνει άξιο μεγαλυτέρων τιμών και να τον συστήσει στον Ναπολέοντα.



«Ο Λοβέρδος είναι αδάμαστος επαναστάτης, από παλιά αρχοντική οικογένεια, ασυγκράτητος στην μάχη, ένα λιοντάρι, διψάει για αίμα.» αυτά έλεγε ο Κορσικανός στρατηλάτης.

Μετά την πρώτη αυτή γνωριμία, ο Λοβέρδος απέστειλε επιστολή στον Ναπολέοντα, στον οποίο εξέθετε την άποψή του , όπως η Γαλλία ανακαταλάβει τα Ιόνια νησιά , ίσως και κάποια νησιά στο Αιγαίο. Το 1801 υπηρέτησε υπό τους στρατηγούς Seroux και Lacombe, οι οποίοι σε γράμματά τους , εξέφραζαν τους επαίνους τους , για τον ζήλο προς τα στρατιωτικά του καθήκοντα . Με την ευκαιρία της συνθήκης ειρήνης της Αμμιένης το 1802, μετέβη στην Κεφαλονιά, προκειμένου να επισκεφθεί τον άρρωστο και γηραιό πατέρα του. Με μυστική διαταγή της Γαλλικής κυβέρνησης, απεστάλη στις ακτές της Αχαΐας και συναντήθηκε με απεσταλμένους των Σουλιωτών και των Λαλαίων , ενώ στην Μάνη με τον Ζανέτο Μπέη. Το 1804 επέστρεψε στο Οτράντο και εντάχθηκε στην στρατιά του στρατάρχη Μασσενά, ως υπασπιστής του. Υπό τις διαταγές αυτού του περίφημου στρατάρχη, πήρε μέρος στην εκστρατεία της Καλαβρίας, ενώ το 1807 τον ακολούθησε στην Πολωνία, όπου τον Φεβρουάριο αυτού του έτους, έγινε Ταγματάρχης. Μετά την συνθήκη του Τιλσίτ, επέστρεψε για μικρό χρονικό διάστημα στο Παρίσι, ενώ το 1808 συμμετείχε στην εκστρατεία στην Ισπανία. Το 1809 έλαβε μέρος στην μάχη του Wagram , στην οποία πληγώθηκε, για μια ακόμη φορά. Για την πολεμική του δράση , τιμήθηκε με τον τίτλο του ιππότη της Αυτοκρατορίας. Το 1812 ως Συνταγματάρχης ανέλαβε την διοίκηση του 59ου πεζικού τάγματος γραμμής και το 1813 σε μάχη με Άγγλους και υπερασπιζόμενος τον λόφο Echalar , στην νότιο Γαλλία, πληγώθηκε βαριά. Παρόλο που βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια, τιμήθηκε από τον Ναπολέοντα με τον βαθμό του υποστρατήγου και με διάταγμα, τον Νοέμβριο του 1813 με τον τίτλο του Κόμη. Έναν μήνα μετά , με προσωπική διαταγή του Ναπολέοντα , ανέλαβε την διακυβέρνηση του Γαλλικού στρατού στα Πυρηναία με έδρα την πόλη Montauban.


Το όνομα του Λοβέρδου είναι γραμμένο στην αψίδα του θριάμβου στο Παρίσι


Μετά τα γεγονότα του 1814 , την είσοδο των συμμάχων στο Παρίσι, την έξωση του Ναπολέοντα και την ανάληψη διακυβερνήσεως της Γαλλίας από τους Βουρβώνους, ο Κεφαλλήνας στρατηγός έμεινε πιστός στα καθήκοντά του, επέβαλε αυστηρή πειθαρχία στα στρατεύματά του και οργάνωσε αμυντικά την ζώνη ευθύνης του , αναμένοντας τις Αγγλικές δυνάμεις, οι οποίες προσέγγιζαν την περιοχή. Οι Άγγλοι προσπάθησαν, ακόμα και με χρηματισμό να τον δελεάσουν, προκειμένου να ασπασθεί τις σημαίες των Βουρβώνων. Μετά την φυλάκιση του Ναπολέοντα στην νήσο Έλβα, δημιουργήθηκε μεγάλη αναταραχή μεταξύ των στρατευμάτων που διοικούσε ο Λοβέρδος , και μόνο η στιβαρή διοίκησή του , απέτρεψε μια εμφύλια σύρραξη. Περικυκλωμένος από αγγλικές δυνάμεις του Δούκα Welligton, ζήτησε ανακωχή , προκειμένου να μπορέσει να λάβει οδηγίες από τον στρατάρχη Marmonte . Δεν εκδήλωσε ανοικτά την υποταγή του, στον οίκο των Βουρβώνων , αλλά σε μια εποχή δύσκολη για την Γαλλία και τον στρατό της, οι ηγετικές ικανότητες, οι πολεμικές αρετές και η αγάπη που έδειξε προς τους στρατιώτες του ο Λοβέρδος , ήταν προνόμια που τον βοήθησαν πολλές φορές να κατορθώσει να αποφύγει την εμφύλια αιματοχυσία , όπως και να διατηρήσει ένα ικανοποιητικό επίπεδο πειθαρχίας στα στρατεύματα που διοικούσε. Ο στρατάρχης Massena, εκτιμώντας αυτά τα προσόντα του , τον διόρισε Κυβερνήτη της στρατιάς των Κάτω Άλπεων. Την 1η Μαρτίου 1815, ο Ναπολέων δραπέτευσε από την νήσο Έλβα και επέστρεψε στην Γαλλία. Ο Νικόλαος Λοβέρδος , για αρκετές μέρες, δεν μπορούσε να αποφασίσει , αν θα προσχωρήσει στον νέο στρατό του αυτοκράτορα , μέχρι που ήρθε η είδηση από το Παρίσι , ότι προήχθη σε στρατάρχη. Όμως , ο παλικισιάνος στρατηγός , δεν εδέχθη αυτήν την θέση και έγραψε στο στρατάρχη Massena :

« Κύριε , η εξοχότης σας γνωρίζει την διαγωγή την οποία έδειξα κατά το έτος 1814. Οι αρχές της τιμιότητας , συνεχίζουν να με κατευθύνουν. Δεν έχω κανένα χρέος στην οικογένεια των Βουρβώνων και μόνο οι υπηρεσίες που προσέφερα με ανέβασαν στον βαθμό του στρατηγού. Οι Στρατάρχες υπό τις διαταγές των οποίων υπηρέτησα , με δικαιώνουν. Η τιμιότης μου είναι γνωστή και η φτώχεια της οικογένειας μου , είναι η απόδειξη. Από την στιγμή που μπήκα στην γαλλική υπηρεσία , η συνείδηση μου είναι καθαρή , αλλά οι δυνάμεις που έχουν εξαντληθεί. Δια τούτο , ζητώ την άδεια να αποτραβηχτώ στην οικογένεια μου. Η γη όπου γεννήθηκα , δεν ανήκει πλέον στην Γαλλία. Η συγγενική μου αγάπη και τα οικεία συμφέροντα με καλούν στο νησί της Κεφαλονιάς.

Θα μεταβώ στην Τουλόν , όπου περιμένω την απάντησή σας, αφού ήδη η θέση μου ως επικεφαλής του τμήματος των κάτω Άλπεων , ανεπληρώθη από τον αντισυνταγματάρχη Lespiniase. Διατελώ με τιμή»

Περίλυπος ο Massena , τον Απρίλιο του 1815, του απάντησε:

«Φίλτατε μου στρατηγέ
Γνωρίζετε σαφώς ότι ανέβη πάλι εις τον θρόνο ο Αυτοκράτωρ και ότι τα μέλη της οικογένειας των Βουρβόνων , διέφυγαν προς την Αυστρία. Η Γαλλία ενώθη, προς αποφυγή εμφυλίου πολέμου. Κάθε καλός Γάλλος, θεωρεί αυτήν την μεταβολή ως ευδαιμονία. Εσύ προσωπικά, δεν πρέπει να στοχάζεσαι άλλο, παρά μόνο να δώσεις προς τον Ναπολέοντα νέες αποδείξεις της αφοσιώσεως εκείνης, την οποία εγώ προσωπικά πάντοτε γνώριζα ότι έχεις. Ακολούθησε , ακριβέ μου στρατηγέ , τις συμβουλές μου και μείνε πιστός στην φιλία μας. Σε ασπάζομαι.»



Ο Λοβέρδος , δεν απεδέχθη τον βαθμό του στρατάρχη από τον Ναπολέοντα , κάτι που τον οδήγησε στην φυλακή της Grenobl. Στις 14 Ιουλίου 1815, και αφού είχε ολοκληρωθεί η επιστροφή των Βουρβόνων στον γαλλικό θρόνο, ο Κεφαλλήνας , τοποθετήθηκε διοικητής στην πόλη Aix. Τον Νοέμβριο 1815 , πολιτογραφήθηκε πολίτης της πόλεως του Παρισιού και τοποθετήθηκε στρατιωτικός διοικητής των τμημάτων στο Bordeaux. Τον Μάιο 1821 τιμήθηκε με τον τίτλο του αξιωματικού της Λεγεώνας της Τιμής και τον Ιούλιο τοποθετήθηκε γενικός επιθεωρητής στα στρατεύματα του Στρασβούργου. Μετά το συνέδριο της Βερόνας το 1822 , και αφού η Γαλλία έλαβε την αναγκαία εξουσιοδότηση από την Αγγλία και την Ρωσία , εκστράτευσε στην Ισπανία. Ο Λοβέρδος , διορίσθηκε ένας εκ των αρχηγών αυτής της εκστρατείας και διακρίθηκε για μια ακόμη φορά για την γενναιότητά του. Το 1826 , συναντήθηκε στο Παρίσι με τον Ιωάννη Καποδίστρια και συζήτησαν περί της πορείας της Ελληνικής Επαναστάσεως . Ο Βασιλιάς της Γαλλίας Κάρολος, έτρεφε συμπάθια προς τον Ελληνικό αγώνα και ο Λοβέρδος αφιέρωσε μέρος της περιουσίας του στο Ελληνικό Κομητάτο. Ο Καποδίστριας , πρότεινε με επιστολή του στον Γάλλο Υπουργό Άμυνας να ορίσει επικεφαλής του γαλλικού εκστρατευτικού σώματος που αποβιβάσθηκε στην Πελοπόννησο , τον Λοβέρδο , αλλά ο υπουργός προτίμησε να του αναθέσει την εκπόνηση σχεδίου , προς αντιμετώπιση των Αλγερινών πειρατών της Δυτικής Μεσογείου, διορίζοντάς τον και μέλος του Ανώτατου Πολεμικού Συμβουλίου. Το σχέδιο το οποίο συνέταξε ο Λοβέρδος , προέβλεπε 40.000 στρατό , 4000 ιππείς , 130 πυροβόλα με τους πυροβολητές , 40 πολεμικά πλοία με πλήθος εφοδίων και υλοποιήθηκε στις αρχές του 1830.Επικεφαλής της δευτέρας μεραρχίας του εκστρατευτικού σώματος διακρίθηκε σε πλήθος μαχών στην αφιλόξενη Βόρεια Αφρική. Τον Ιούλιο του 1830 , μπήκε νικητής στο Αλγέρι. Η στρατιωτική του ικανότητα , η ανδρεία του , η εκτίμηση του Βασιλέως , αλλά και το γεγονός ότι πολλές φορές στην εκστρατεία της Β. Αφρικής διόρθωνε σφάλματα ανωτέρων του , προκάλεσε τον φθόνο και το μίσος , κάποιον εξ αυτών. Το 1831, ανακλήθηκε από την Αφρική και ύστερα από μικρό χρονικό διάστημα , αποστρατεύθηκε. Παντρεύτηκε την Ρεγγίνα Μιλονοπούλου και απέκτησε πέντε παιδιά , τον Κάρολο - Αντώνιο, που πέθανε μόλις εννέα ετών, τον Γεώργιο, τον Αλέξανδρο, τον Λουις – Νικόλα, και την Άννα – Καρλότα . Ο Κεφαλλήνας στρατηγός απεβίωσε το Ιούλιο του 1837 στο Παρίσι, εξαντλημένος από την μακρά στρατιωτική ζωή και τις πληγές του . Το όνομά του, είναι σκαλισμένο στην Αψίδα του Θριάμβου.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Εμμανουέλα Σιναγκρά για την βοήθεια στην μετάφραση τμήματος του γαλλικού βιβλίου "Ναπολέων & Έλληνες".

Ορέστης Καππάτος
Κομπόγιο ιστορίας Κεφαλονιάς & Ιθάκης

Τα στοιχεία προέρχονται από την ακόλουθη βιβλιογραφία:

«Κεφαλληνιακά Σύμμικτα, Τόμοι Α΄ & Β΄» του Ηλία Τσιτσέλη,
«Παγκεφαλληνιακόν Ημερολόγιο του 1937» του Σ. Σκηνιωτάτου
«Ναπολέων» του Ευγένιου Ταρλέ
«Ναπολέων» του Παντελή Καρύκα
«Προσωπικότητες της Κεφαλονιάς» του Γεωργίου Σταυράκη
«Βιογραφίαι ενδόξων ανδρών » του Άνθιμου Μαζαράκη
«Ιστορία της Νήσου Κεφαλληνίας» του Ευσταθίου Λιβιεράτου
«Σημειώσεις του Υποπλοιάρχου του Ρωσικού στόλου Γιέγκορ Μεταξά» έκδοση της Μητρόπολης Κεφαλληνίας.
«Ιστορία της Κεφαλονιάς» του Γεωργίου Μοσχόπουλου
«Περιοδικό Μπουκέτο» της 14ης Μαϊου 1931
«Napoléon et les grecs, sous les aigles impériales» του Jean Savant